Meer dan de helft van de Nederlandse concert- en festivalbezoekers heeft in meer of mindere mate last van een beschadiging aan het gehoor, zo blijkt uit recent onderzoek. Dat is veel. Veel te veel, vindt Amsterdamse nachtburgemeester Shamiro van der Geld. Wij spraken hem over de bestaande taboes rondom gehoorbescherming, en hoe we deze kunnen doorbreken. 

Shamiro van der Geld (32) is met name bekend van zijn werk als televisiepresentator. Daarnaast heeft hij radio- en theaterwerk gedaan. Tegenwoordig houdt hij zich bezig met het schrijven van zijn eigen muziek, is hij MC en organiseert hij clubavonden als Orthogon Wolf, Vunzige Deuntjes, LAPA en Cantina. Sinds februari 2018 is Shamiro nachtburgemeester van Amsterdam. Deze functie zal hij de komende drie jaar gaan bekleden. Als nachtburgemeester wil hij zich onder meer hardmaken voor een beter nachtelijk ov-netwerk. Een ander belangrijk thema is het tegengaan van gehoorschade, bijvoorbeeld door het aanbieden van gratis oordoppen in clubs.

Bijna 60 procent van de festivalbezoekers geeft aan gehoorklachten te ervaren voor kortere of langere tijd. Toch draagt tevens 60 procent nooit oordoppen. Wat vind je van deze resultaten?

“Het is zonde, want het is zo makkelijk te voorkomen. Voorlichting is heel belangrijk, dat blijkt maar weer als je deze cijfers zo ziet. Ondanks dat we in Nederland echt voorlopen met het voorkomen van gehoorschade, zijn mensen toch nog niet goed genoeg op de hoogte van de gevaren van geluid. Gehoorschade zou ‘top of mind’ moeten zijn bij muziekliefhebbers.”

Hoe denk je dat het komt dat maar zo weinig mensen oordoppen gebruiken?

“In het nachtleven bestaan er nogal wat misvattingen rondom oordoppen. Er bestaat nog weerstand voor het dragen van gehoorbescherming, omdat er bijvoorbeeld wordt gedacht dat het er niet uitziet en dat de muziek niet meer te horen is. Dit klopt niet. We moeten deze taboes rondom gehoorbescherming zien te doorbreken. Als muziekliefhebbers zouden weten wat filteroordoppen zijn, dan zouden veel meer mensen oordoppen dragen.”

Van de ondervraagden is 1 op de 5 in de veronderstelling dat het muziekvolume op festivals en concerten doorgaans niet hoog genoeg is om schade te kunnen veroorzaken. Verbaast dat je?

“Er zijn natuurlijk bepaalde afspraken gemaakt met concert- en festivalorganisatoren die het risico op gehoorschade moeten verminderen. Zo staat in veel regelementen dat je minimaal 2 á 3 meter afstand moet houden van de boxen en zijn er regels rondom het geluidsniveau waar deze organisatoren zich aan moeten houden. Toch is het naïef om als bezoeker maar blindelings te vertrouwen op deze richtlijnen. Ik vergelijk het voorkomen van gehoorschade vaak met het voorkomen van een ongewenste zwangerschap. Je gaat er toch ook niet zomaar vanuit dat het meisje waarmee je het bed deelt de pil slikt? Ook dan neem je je eigen verantwoordelijkheid en bescherm je jezelf. Dat zou je ook moeten doen als het gaat om zelfbescherming tegen gehoorschade.”

Wat vind je van de discussie om het toegestane geluidsniveau aan te passen?

“Ik denk niet dat dit de oplossing is. Ik ben er zelf in ieder geval geen voorstander van. Als je het geluid zachter zou zetten tijdens muziekevenementen, hoor je het publiek zo hard dat je net zo goed niet naar een live optreden kunt gaan. Vaak wordt de organisator van een concert of festival als boosdoener aangewezen. Onterecht, want het gaat om jouw gehoor, wat je zelf prima kunt beschermen. Niet alleen tijdens een concert of festival, maar bijvoorbeeld ook wanneer je de radio aan hebt staan in de auto of wanneer je muziek luistert op je telefoon. Aan hard geluid raak je gewend, en daar gaat het dan vaak ook mis. Met hard geluid moet je gewoon je eigen verantwoordelijkheid nemen.”

Hoe ga je zelf in het uitgaansleven om met hard geluid?

“Ik ben me heel bewust van de schade die je kunt aanrichten wanneer je je onbeschermd in een omgeving met hard geluid begeeft. Veel mensen hebben dat besef nog niet, daarom ben ik heel blij dat organisaties zoals Alpine zich inzetten voor het bereiken van deze mensen. Dat doe ik als nachtburgemeester ook. Voorlichting is ontzettend belangrijk.”

Hoe probeer jij als nachtburgermeester het belang van gehoorbescherming op de kaart te zetten?

“Ik praat veel met clubeigenaren en heb dus laatst ook met Alpine om de tafel gezeten. Ik zou graag zien dat we in het uitgaansleven gratis schuimoordoppen gaan aanbieden. Dit zou een goede eerste stap zijn. Natuurlijk leggen schuimoordoppen het kwalitatief gezien zwaar af in vergelijking met filteroordoppen. Maar ik denk dat het mensen wel aan het denken zet en dat ze sneller de stap naar kwalitatieve filteroordoppen zullen zetten. Stel je voor dat je iemand die nog nooit schoenen heeft gedragen de mogelijkheid biedt om op een houten plankje te lopen. Hij heeft geen last meer van scherpe dingen onder zijn voeten en dat is prettig. Hij zal nu sneller overschakelen naar echte schoenen.”

Wat denk je dat we in Nederland beter kunnen doen qua voorlichting en preventie van gehoorschade?

“Voorlichting op scholen. Ik zou het liefst zien dat we bijvoorbeeld bij een vak als maatschappijleer een voorlichtingsonderdeel opnemen over het nachtleven. Dan heb je een stukje educatie over de risico’s van bijvoorbeeld drugs en seks en leer je scholieren de normen en waarden die bij het uitgaan horen.  Je komt in het nachtleven mensen tegen die anders zijn dan zij, zoals de LGBT gemeenschap. En last but not least wordt er ook aandacht besteed aan het beschermen van jezelf tegen hard geluid.”

Wat zou jij nog willen meegeven aan jongeren die dit jaar een festival willen bezoeken?

“Allereerst: geniet ervan! Je bent jong, ik snap dat je nu alles uit het leven wil halen en dat je bij veel dingen nog niet stil staat bij de gevolgen voor de toekomst. Maar je wilt je zo lang mogelijk jong voelen, toch? Ik ben nu 32 en ga nog steeds graag op stap. Ik moet er niet aan denken dat ik dit over een aantal jaren niet meer kan doen door gehoorschade zoals tinnitus. Dan ben je een treurwilg die niet meer echt kan genieten van de leuke dingen in het leven. En dat is zonde. Blijf zo lang mogelijk jong en bescherm je oren!”